‘Verbied houtstook bij windstil weer’

BARNEVELD ,,Barneveld heeft een gigantisch fijnstofprobleem.” Aan duidelijkheid liet deze uitspraak van Pro’98-raadslid Martin Lentink weinig te wensen over. Hij zei het tijdens zijn bijdrage aan het eerste zogenoemde ProCafé van zijn partij, donderdagavond in restaurant Het Schaap.

Jannes Bijlsma

Er kwamen alarmerende gegevens over tafel tijdens het debat: de regio Barneveld telt relatief de meeste legkippen in Nederland en de hoogste dichtheid aan houtkachels van het land, twee grote fijnstofbronnen. Tijdens de levendige discussie over het onderwerp werden zorgen, maar ook hoopvolle ontwikkelingen gedeeld.

Op de bijeenkomst in Het Schaap kwamen tientallen geïnteresseerden af. Het was misschien een ‘politiek café’, maar het trok toch vooral ook mensen die iets met het thema hebben en zeker niet alleen politici. Aanleiding voor de avond vormden berichten van de laatste twee jaar, waaruit naar voren kwam dat het fijnstofgehalte in de Barneveldse lucht een stuk hoger is dan elders in Nederland. De partij had verschillende sprekers uitgenodigd om hun licht over het thema te laten schijnen.

Pro’98-raadslid Lentink beet het spits af met een persoonlijk verhaal over zijn moeder die verschillende longontstekingen had. Aan de laatste overleed ze enkele jaren geleden. ,,Zij had nooit gerookt. Ze vond het minder plezierig als wij rookten en ook als de haard aanging. Als je je achteraf realiseert wat wij haar hebben aangedaan…” Lentink vroeg de aanwezigen met longproblemen hun hand op te steken. Vier personen deden dit. ,,Zo zie je: de fijnstofproblematiek gaat over ménsen”, sprak hij indringend. ,,Dit heeft een gezicht.”

TIPS De volgende spreker, Barnevelder Arie Markestijn van de Stichting Houtrookvrij, toonde verschillende fijnstofmetingen van particulieren, waarop te zien was dat die in de gemeente Barneveld donkerrood (hoog fijnstofgehalte) kleurden, terwijl die in de plaatsen er omheen vaker groen uitsloegen. ,,Eén op de vijf woningen in Barneveld heeft een houtkachel, het hoogst in heel Nederland”, wist hij te melden. Op zijn verhaal volgde een levendige discussie over mogelijke maatregelen. Hierbij kwamen onder meer de houtstooktips aan de orde die de gemeente Barneveld vorig jaar in tien delen in deze krant afdrukte om de stoker op zijn verantwoordelijkheid te wijzen. ,,Ik had gehoopt dat de lucht hier schoner van zou worden, maar helaas…”, zei een aanwezige met cynische ondertoon. Spreker Petra Boluijt uit Barneveld, epidemioloog bij de GGD, vond dat ook. ,,Ik was ook teleurgesteld, toen de gemeente Barneveld het hierbij liet, wat betreft voorlichting op houtstook.”

In de stelling om houtstook misschien maar helemaal te verbieden, konden enkele aanwezigen zich wel vinden. ,,Je legt gewoon vast: als het windstil is, dan niet stoken”, zo sprak een vrouw stellig. ,,En dan handhaven met drones die warmtebeelden uitzenden”, voegde Markestijn eraan toe. ,,Die techniek bestaat gewoon.” Zo’n verbod was een andere vrouw te gortig. ,,We willen toch niet allemaal in een keurslijf worden gedrukt? Er moet wel wat evenwicht in de discussie komen. In deze gemeente hebben we een wezenlijk ander probleem: de pluimveehouderij die fijnstof uitstoot.”

LEGKIPPEN Dat beaamde spreker Jan Workamp, verbonden aan het Praktijkcentrum Emissiereductie Veehouderij (PEV). Hij gaf een duidelijk overzicht van waar het fijnstof vandaan komt. ,,Uit de lucht- en scheepvaart, het wegverkeer, de industrie, de houtstook en de afvalverwerking. En inderdaad: de agrarische sector heeft het grootste aandeel. En daarbinnen is de pluimveesector de grootste boosdoener.” Dat de problematiek in Barneveld zo groot is, is in zijn ogen ook daarnaar te herleiden. ,,Nederland heeft 30 miljoen legkippen. Daarvan lopen 10 miljoen in de Gelderse Vallei.” Dat het fijnstofprobleem de laatste decennia is gegroeid, heeft volgens hem gedeeltelijk te maken met het verbod op legbatterijen, enkele jaren geleden.

Tegelijk had Workamp goed nieuws voor de mensen met longklachten. ,,De pluimveesector werkt heel hard om haar aandeel aan dit probleem aan te pakken.” Workamp wees daarbij op de recente onderzoeken van de Wageningen Universiteit en Aeres Barneveld naar nieuwe technieken om fijnstof terug te dringen. ,,Betrokken partijen zijn bereid tot samenwerking. Dit leidt tot bewustwording.”

Aan het einde van de discussie vroeg een geïnteresseerde nog wat de partij met de opmerkingen doet. Raadslid Lentink reageerde: ,,Het is mij in ieder geval duidelijk dat u de voorlichting van de gemeente tot nu toe onder de maat vindt. Daar ga wij zeker werk van maken.” Zijn collega, fractievoorzitter Arjen Korevaar, voegde toe: ,,Ik ben er niet voor om van alles te verbieden. Maar die informatieachterstand moet worden ingelopen. Het gaat inderdaad om bewustwording.”