Archief categorieën: fijnstof

Houtrook is ongezond

Houtrook is ongezond

06-12-2018, 09:47 | Lezersnieuws | Team

Met het koudere weer is ook het stookseizoen begonnen. Veel mensen gebruiken in de winter een houtkachel of open haard. Gezellig, maar ook een bron van lucht verontreiniging en gezondheidsklachten. GGD Gelderland-Zuid geeft het volgende advies: ‘Stook geen hout en als u toch stookt, gebruik de houtkachel of open haard niet als hoofdverwarming’.

Houtrook is ongezond
Houtrook is ongezond, voor uzelf en voor de buren. De rook van een houtkachel bestaat uit een mengsel van veel verschillende stoffen. Houtkachels zorgen, net als verkeer, voor luchtverontreiniging. Ze verspreiden fijnstof en roet.

 

Wat zijn de risico’s van houtrook?
In huizen waar regelmatig de open haard of houtkachel brandt, hebben bewoners meer kans  op luchtwegklachten. Voorbeelden zijn  hoesten, een piepende ademhaling en kortademigheid.

 

 

Overlast voor anderen
De GGD krijgt meldingen van mensen die overlast ervaren van de houtrook van buren. Zij geven aan hier gezondheidsklachten van te hebben. Of ze vinden de rook stinken. Soms kunnen buren niet de ramen openzetten omdat het hele huis dan naar rook ruikt.

Wilt u toch houtstoken?


De GGD adviseert om geen hout meer te stoken.

 

 

 

Maakt u toch de open haard, vuurkorf of houtkachel aan? Volg dan de volgende tips:

– Stook niet als het mist of als er geen wind is. De rook blijft dan tussen de huizen hangen. Wilt u weten wanneer u wel en niet kunt stoken? Kijk op stookwijzer.nu

– Stook alleen droog en ongeverfd hout of open haardblokken.

– Stook nooit: afval, oud papier, plastic, textiel, spaanplaat en geverfd, geïmpregneerd of gelakt hout.

Burgers komen in opstand tegen houtrook

Burgers komen in opstand tegen houtrook

Mensen die overlast ervaren van houtstokende buren moeten een handhavingsverzoek indienen. Dan moet de gemeente wel in actie komen.

Dat advies kregen zo’n zestig mensen gisteravond in het Stenden Hotel in Leeuwarden op een bijeenkomst over houtstook.

Rook van hout is net zo schadelijk als dat van sigaretten en veroorzaakt veel meer fijnstof en overlast dan het verkeer, zo interpreteren sprekers cijfers van de Rijksoverheid. Toch grijpt de overheid niet in.

‘Je voelt je een zeur’

,,Als ik een jaar of vijftien geleden met de trein terugkwam uit de Randstad, dan snoof ik bij het uitstappen eerst meteen de heerlijke frisse lucht in”, vertelde een vrouw die achter het station in Leeuwarden woont. ,,Tegenwoordig is dat veel minder het geval. Niet alleen door houtkachels in huis, maar meer nog door houtkachels op het terras. Je voelt je een zeur als je erover klaagt, en de gemeente doet niks.”

Relatiemanager Sandra de Graaf van het Longfonds schetste dat bij houtverbranding allerhande schadelijke stoffen vrijkomen, dat tot meer dan een kwart van de mensen er overlast door ervaart als ze vrijuit mogen spreken en dat dit voor mensen met longziekten zelfs ruim meer dan de helft is. Voor de aanwezigen was alle info gesneden koek. Zij voeren al jaren strijd tegen de groeiende overlast door houtrook, als gevolg van de verkoop van gesubsidieerde hout- en pelletkachels. Ze willen dat de media er aandacht aan schenkt.

Maar de pers schenkt meer dan genoeg aandacht aan dit maatschappelijk probleem, zei Jos Merks van Houtrook.nl. De politiek laat het afweten, betoogde hij. Tal van ambtenaren en politici waren uitgenodigd voor de bijeenkomst, maar welgeteld één raadslid was aanwezig, Petra Vlutters van PAL/GroenLinks. Merks vertelde dat hij ooit baas van Bose was. Toen dat audio-apparatuurbedrijf in 1975 een nieuw pand kreeg, deed hij het binnen roken in de ban. ,,Ik was er vroeg bij.” Sinds zeven jaar knokt hij tegen de overlast van houtrook. ,,Dat is nog veel ongezonder.”

‘Gemeente doet niets’

De teneur onder de aanwezigen was dat de gemeente niets met hun klachten doet, of ze nu uit Stiens, Franeker, Gytsjerk of Leeuwarden komen. De gemeente wijst naar Den Haag. Maar volgens Merks kaatst de staatssecretaris de bal juist weer terug naar de gemeente. Die zou wel degelijk via de algemene plaatselijke verordening (apv) maatregelen kunnen nemen. Zo staat de gemeente Amsterdam in een nieuwbouwwijk geen pelletkachels meer toe, vertelde hij. ,,Mijn vrouw heeft astma. Wij zijn voor de schone lucht van Rotterdam naar Harlingen gekomen”, zei een oudere man. ,,Nu hebben we in een straal van vijftien meter acht kachelpijpen om ons heen. De gemeente onderneemt geen actie, we moeten maar terug naar Amsterdam.”

Merks moedigde de toehoorders aan een handhavingsverzoek in te dienen bij de gemeente. Of bij de FUMO, als de overlast wordt veroorzaakt door een bedrijf. ,,Dan moeten ze wel reageren en kun je vervolgens bezwaar maken.” Zoiets heeft Ronnie Pieters, die de avond organiseerde, al gedaan. Voor zijn vrouw Vishitra strijdt hij in de Leeuwarder wijk Westeinde al drie jaar tegen de overlast van hout- en pelletkachels. De bezwarencommissie heeft hem gelijk gegeven dat de gemeente zijn klachten niet met een standaardreactie kan afdoen, zonder te komen kijken. ,,Handhavers zijn vier keer langs geweest, ook ’s avonds.” Het wachten is nu op een reactie van b. en w. Als die negatief is, stapt Pieters met Merks naar de burgerrechter. ,,We gaan door tot het einde.”

Proef met houtrookvrije wijken in Veenendaal

VEENENDAAL In de ‘uitvoeringsagenda gezonde lucht’ van de provincie Utrecht wordt Veenendaal genoemd als één van de gemeenten waar een proef kan worden gehouden met houtrookvrije wijken. Houtrook heeft een groot en groeiend aandeel in de uitstoot van fijnstof en roet. In schriftelijke vragen vraagt de ChristenUnie of het college in Veenendaal al een wijk of wijken op het oog heeft en wanneer de proef van start gaat.

Veenendaal wordt in de uitvoeringsagenda ook genoemd als partner bij het ontwikkelen van een beoordelingsmethode voor overlast van houtrook. Met een geschikte indicator wordt het meten en beoordelen van houtrookoverlast mogelijk gemaakt. Het is een landelijk initiatief. ,,Bij de planning staat najaar 2018. De ChristenUnie wil graag van het college weten in hoeverre de gemeente hierin participeert en wat de status is.”

Houtkachel vervuilt meer dan zes vrachtwagens – Klopt dit wel?

KLOPT DIT WEL?STOOKLUCHT

Houtkachel vervuilt meer dan zes vrachtwagens – Klopt dit wel?

Berichten verspreiden zich vaak razendsnel, of ze nu kloppen of niet. Wij proberen de zin van de onzin te scheiden. Vandaag: een houtkachel is zes keer vervuilender dan een truck.

Rook uit de schoorsteen van een huisje in het bos. Beeld HOUTROOK.NL

Van wie komt die claim?

Net nu de schoorstenen beginnen te roken van de houtkachels en haarden, komt De Telegraaf met een nieuwsbericht over hoe smerig dat is: één vuurtje vult de lucht met zes keer zo veel vervuilende fijnstof als een rijdende dieseltruck. Dat is niet mis, want door fijnstofvervuiling sterven volgens het RIVM elk jaar een paar duizend Nederlanders enkele maanden eerder. De bewering zélf is komen overwaaien uit media in het Verenigd Koninkrijk. Die verwijzen naar milieuonderzoeker Gary Fuller van de King’s College-universiteit in Londen. De Mail on Sunday plaatste een voorpublicatie uit zijn nieuwe boek over luchtvervuiling waarin hij de vergelijking maakt.

Klopt het?

Omdat Fuller in zijn stuk geen bron vermeldt voor zijn bewering, is het gissen waarop hij zich baseert. Dat maakt het lastig om de uitspraak te controleren, zoals EenVandaag eerder deze week bij hun eigen factcheck opmerkte. We nemen contact met Fuller op, die prompt naar een rapport verwijst van de Britse Air Quality Group.

In dat rapport vergelijken de onderzoekers een kachel en een 40-ton-vrachtwagen die beide aan de nieuwste milieunormen voldoen. De kachel mag per uur niet meer 3,1 gram fijnstof uitstoten, terwijl een nieuwe dieseltruck per gereden kilometer slechts 0,01 gram fijnstof mag spuwen, zelfs nadat de vrachtwagen al jaren op de weg heeft getoerd. Omgerekend stoot de zware truck, rijdend door de stad, 0,5 gram fijnstof uit in een uur. Inderdaad zes keer minder dan één kachel.

‘Zo zou ik de vergelijking ook maken’, zegt Michiel Makkee, die aan de TU Delft industriële verbrandingstechnologie onderzoekt. Dat moderne vrachtwagens schoner uit de bus komen, verbaast Makkee niet. De regels in die sector worden goed nageleefd, en de wagens zijn uitgerust met effectieve filters die bij een houtkachel onmogelijk te plaatsen zijn.

Toch is de werkelijkheid wat vervuilender aan beide kanten van de vergelijking. Zo pruttelen er nog altijd oudere vrachtwagens op de wegen, buiten de milieuzones in de stad. De gemiddelde vrachtwagen vervuilt daarom ongeveer evenveel als de ideale houtkachel uit het Britse rapport, schat RIVM-onderzoeker Joost Wesseling. Maar er bestaan net zomin ideale houtkachels: ‘Mensen stoken vaak niet netjes en doen er bijvoorbeeld nat hout in’, zegt Bert Brunekreef, hoogleraar milieu-epidemiologie aan de Universiteit Utrecht. Daarnaast concentreert fijnstof uit houtvuur zich in woonwijken, wat betekent dat meer mensen het inademen.

Eindoordeel?

Per uur is hout stoken waarschijnlijk even vies of viezer dan de uitstoot van een rijdende vrachtwagen, al valt niet te bewijzen of dat om zes keer zoveel gaat.

OMDAT ER IN 80% VAN DE GEVALLEN SLECHT WORDT GESTOOKT DENKEN WIJ DAT HET WEL > 6 x IS.

De stille moordenaar in onze huizen: Houtkachels

Daily Mail: De stille moordenaar in onze huizen: Houtkachels, deze schaden je gezondheid zelfs als je er geen hebt

IMG_7504

Een veelzeggende kop in de Daily Mail van 18-11-2018. De Telegraaf citeerde al enkele stukjes uit dit artikel. Dit artikel was naar aanleiding van de uitgifte van een nieuw boek van Dr. Gary Fuller van het King’s College, een toonaangevende wetenschapper op het gebied van luchtvervuiling, verbonden aan het King’s College in Londen met de titel: The Invisible Killer: The Rising Global Threat of Air Pollution – and How We Can Fight Back.

Dit boek is vanaf heden te koop bij bol.com en vermoedelijk ook te bestellen bij uw eigen boekwinkel. ISBN nummer: 978-1-911545-19-4. Prijs 14,95. Vandaag kwam het bij mij binnen. Hieronder alvast een voorproefje.

De houtkachel doet de atmosfeer meer kwaad dan goed – De rook is bijna onzichtbaar, zeker als je het vergelijkt met mist – Metingen van de lucht door wetenschappers bewijzen dat het verbranden van hout niet iets is uit het verleden.

Wetenschappers hebben ervaren dat hout verbranden de atmosfeer verstikt. Als je daar de rookdeeltjes van het verkeer, de industrie en de boerderijen nog bijtelt dan kan dat duizenden voortijdige doden veroorzaken. Alhoewel er nauwelijks over wordt gesproken, is het bewijs schokkend. Zelfs een van de nieuwste “eco-vriendelijke” houtkachels – die voldoet aan alle Europese eisen – kan zes keer meer luchtvervuiling door fijnstof veroorzaken dan een moderne Diesel vrachtwagen of achttien keer meer dan een moderne personenauto met dieselmotor. Erger nog, ze laten hun rook ontsnappen midden in woonwijken en op momenten dat mensen waarschijnlijk thuis zijn. Een van de redenen dat er naar verhouding weinig over gesproken wordt, is dat de rook die geproduceerd wordt bijna onzichtbaar is in vergelijking met gevaarlijke rook uit de vorige eeuw die vrijkwam door verwarming met kolen.

Overheidsinstanties zijn er lang van uit gegaan, dat hout stoken iets was uit het verleden, echter wetenschappers die de lucht gingen meten die mensen inademen, bewezen nu het tegendeel. Met een miljoen houtkachels en aanverwante toestellen en een aanwas van ongeveer 50.000 eenheden per jaar, is het wel iets om je ernstige zorgen over te maken. Bij onderzoeken inLonden was zoals verwacht een belangrijk aandeel van de luchtvervuiling afkomstig van het verbranden van hout met een piek in het weekeinde tot een totaal van 10% in de winterperiode. In Nederland werd een zelfde onderzoek gedaan in Schoorl, waar verder niet zo veel luchtvervuiling is. Daar was het aandeel van fijnstof PM2.5 afkomstig van de houtkachels 30-39% zodra er een aantal kachels branden.

Als het zo doorgaat met de groei van de luchtvervuiling door houtkachels e.d., dan zal de lucht in 2030 nog net zo vervuild zijn als in 2015, ondanks dat de uitstoot van het verkeer aanzienlijk minder geworden is. Toen deze informatie samen met andere wetenschappers gepresenteerd werd aan ministeries op het gebied van het milieu in Engeland en in Europa, wilde men er niet naar luisteren. Men was helemaal gefocust op luchtvervuiling door het verkeer. Er is politieke weerstand om mensen te vertellen wat zij in hun eigen huis moeten doen, zeker als het gaat om iets dat zij plezierig en gezellig vinden. Een ander obstakel is het de schone image die houtkachels uitstralen. De kachels worden in de reclame naar voren gebracht als “groen”, hernieuwbaar en CO2 neutraal in vergelijking met milieu-onvriendelijke fossiele brandstoffen.

Het testregiem is het volgende obstakel voor werkelijke verbeteringen. jawel, de kachels worden beter en in 2022 moeten kachels die in Europa verkocht worden voldoen aan het Ecodesign, dat aangeeft hoeveel rook mag worden geproduceerd. Echter, net als met diesel auto’s, er is een zeer groot verschil tussen de uitkomsten in de test en de rook die vrijkomt in de werkelijke wereld. De kachels worden getest onder ideale omstandigheden met droog hout en net een uurtje of zoiets, anders dan in de praktijk waar mensen thuis regelmatig bijvullen en het vuur regelen om het de hele avond te laten branden.

Daarom zijn de resultaten in het laboratorium op geen enkele wijze te vergelijken met het gebruik van dezelfde kachels bij de mensen thuis, waar deze kachels gemiddeld tien maal meer luchtvervuiling produceerden. In een enkel geval was de uitstoot gelijk aan het laboratorium, in andere gevallen was de uitstoot zelfs zestien maal hoger.

 

 

 

Er waren enorme variëteiten in de resultaten, zelfs van dezelfde kachel en het was een heel gepuzzel om uit te vinden waarom dat zo was. Het gebruik van nat hout was een van de factoren die de uitstoot vergroot, de luchtschuiven afsluiten was een andere factor. De grootste boosdoener is echter de stoker zelf, die het vuur aansteekt en bekwaamheid die hij of zij heeft om de kachel te branden. En het soort materiaal dat je verbrandt maakt natuurlijk ook verschil. Bij onderzoek in Nieuw Zeeland ontdekten wetenschappers dat er overal geïmpregneerd hout verbrand werd. In de buitenwijken van Athene werd zelfs arsenicum en lood in de lucht gevonden vermoedelijk afkomstig van bouwafval en ander geverfd hout. Dit zal ongetwijfeld in andere landen ook gebeuren.

Het is altijd moeilijk om het directe effect op de gezondheid te meten. Doch waar hout wordt verbrand vinden wij problemen door luchtvervuiling. De Nederlandse Gezondheidsraad publiceerde begin dit jaar dat er jaarlijks 12.000 personen voortijdig overlijden door luchtvervuiling. Een belangrijk aandeel in de luchtvervuiling komt van houtrook. De meest recente onderzoeken suggereren dat de schadelijke effecten van houtrook erger zijn dan we dachten, het verdwijnt niet zonder schade aan te brengen. Zelfs het tegenovergestelde, wetenschappers hebben ontdekt dat houtrook verandert zodra de gassen en de deeltjes in de rook gaan reageren en maken daardoor nog meer fijnstof deeltjes.

Bij sommige experimenten werd de concentratie van de fijnstof deeltjes in de rook 60% groter na enkele uren. In een ander experiment verdrievoudigde het aantal deeltjes. Omdat het probleem onzichtbaar is, worden de gezondheidsimplicaties pas duidelijk zodra het verbranden van hout stopt of sterk vermindert.

En dan is er nog de grote onrechtvaardigheid: De rook van een klein aantal huizen die hout verbranden, vaak als een soort lifestyle, kan de hele omgeving vervuilen en zelfs een hele stad. Een eeuwen oude gewoonte veranderen is niet makkelijk, wie houdt er niet van een knisperend vuurtje? Echter ondanks dat het een warm, rustig, en zonder twijfel stijlvol gevoel geeft, moeten we ons afvragen of het verbranden van hout in in dorpen en steden nog wel kan. We moeten actie ondernemen en wel dringend, levens lopen gevaar.

Het oorspronkelijke en complete artikel in de Daily Mail kunt u hieronder lezen.

Daily Mail 18-11-2018 The silent killer in our homes

Help, de buren stoken weer!

Hoe voorkom je dat de kachelrook van de buren bij  jou in huis doordringt?De Zutphense Pauline Nijenhuis, voorzitter van de Stichting Houtrookvrij, laat het zien.

Hoe voorkom je dat de kachelrook van de buren bij jou in huis doordringt?De Zutphense Pauline Nijenhuis, voorzitter van de Stichting Houtrookvrij, laat het zien. © FOTO HISSINK

Help, de buren stoken weer!

De winter is in aantocht en de houtkachels gaan weer aan. Steeds meer mensen ondervinden last van houtrook. Stokers zijn zich vaak van geen kwaad bewust. Door het groeiend aantal kachels is het tijd voor politieke maatregelen vindt een aantal instanties, want houtrook is voor iedereen ongezond.

Nog niet zo heel lang geleden woonde ik in een vrijstaand huis waarin ik nota bene zelf een hippe, kloeke kachel had neergezet, waar ik starend in de knapperende vlammen voor kon gaan zitten mijmeren. Noem me naïef, maar geen moment heb ik stilgestaan bij het feit dat houtrook wel eens ongezond zou kunnen zijn. Toen ik de discussie over houtrook opmerkte, dacht ik dan ook te maken te hebben met weer een thema waarover polarisatie was ontstaan. De pro-stokers en de anti-stokers tegenover elkaar, zoals pro-zwarte pieten tegen over de anti -zwarte pieten. Om heel eerlijk te zijn dacht ik zelfs even dat anti-stokers de nieuwe ‘gekkies’ waren, zoals die lui die beweren last te hebben van straling, wat nooit wetenschappelijk is aangetoond.

Dat blijkt met houtrook bepaald niet het geval. ,,Dit is niet iets wat mensen verzinnen”, zegt Steven van der Lelie, milieugezondheidsadviseur van de GGD Noord en Oost-Gelderland. ,,We weten al lang dat bij het stoken van hout kankerverwekkende stoffen vrijkomen. Bij mensen die in de jaren 50 van de vorige eeuw en masse op hout kookten, zag je heel veel longproblemen en stoflongen, maar ook kanker. De dagelijkse luchtverontreiniging boven Gelderland staat gelijk aan het meeroken van zes sigaretten, houtrook heeft een belangrijk aandeel in die verontreiniging. Maar gek genoeg hebben we bij de geur van houtrook een positieve associatie.”

Trend

Van der Lelie signaleert een trend van een toenemend aantal klachten over houtrook bij de 22 gemeenten die in zijn gebied liggen. Bij besprekingen met collega’s van andere GGD’s in Nederland is dezelfde trend zichtbaar. Mensen zijn zich meer bewust van hun gezondheid, denkt hij, en tegelijkertijd neemt de tolerantie af. ,,Houtkachels, maar ook tuinkachels zijn een enorme trend die hoort bij modern wonen. Er is geen enkele regelgeving voor. Politiek gezien is er nog geen draagvlak om het echt aan te pakken, omdat ze mensen niet in hun vrijheid in huis aan willen tasten.”

Veel milieugroeperingen zijn ermee bezig en ook de Vereniging van Nederlandse Gemeenten ziet het probleem. ,,Je zou denken dat met de klimaatdiscussie de kansen voor maatregelen toenemen, maar als er geen beleid komt zullen mensen juist als alternatief voor gas weer meer hout gaan stoken.”

Verhaal gaat onder de foto verder.

Een pufje tegen benauwdheid.

Een pufje tegen benauwdheid. © FOTO HISSINK

Inmiddels heeft zo’n 10 procent van de Nederlandse huishoudens een houtkachel. Zonder dat we het in de gaten hebben, veroorzaken stokers in de winter minimaal 10 procent van de luchtvervuiling, heeft TNO dit jaar in februari berekend. Dat kan lokaal, in je eigen straat wel oplopen tot 40 procent. ,,De toename van het aantal kachels en gezondheidsschade is zeer zorgelijk’’, zegt Pauline van Voorst van het Longfonds. ,,Voor mensen met een longziekte, dat zijn er 1,2 miljoen in Nederland, of met hart- en vaatziekten verergert houtrook hun gezondheidsklachten. Ook gezonde mensen en gezonde kinderen krijgen eerder klachten. Daarom adviseren we om geen hout te stoken en pleiten we voor strengere maatregelen zoals een stookverbod bij mist en windstil weer.”

Verband

Ook het RIVM is net als het Longfonds aangesloten bij het landelijk Platform Houtrook en Gezondheid. Ik besluit te bellen met Coen Berends, voorlichter van het RIVM en in hetzelfde gesprek zitten twee onderzoekers die specialist zijn, onderzoeker Miriam Gerlofs-Nijland en inhalatietoxicoloog Flemming Cassee. ,,De discussie wordt zeker serieus genomen. Er is een brief van het Platform Houtrook en Gezondheid naar staatssecretaris Van Veldhoven gegaan met vijftien oplossingsrichtingen die mogelijk voor beleid en verbetering gaan zorgen.” Beide onderzoekers stellen dat er een verband is tussen houtrook en gezondheidsklachten, maar dat harde cijfers voor Nederland ontbreken. ,,Er zijn grote verschillen in de hoeveelheid van een bepaalde stof in de rook die uit de schoorstenen komt, afhankelijk van het type brander (open haard of houtkachel), de wijze van stoken en de gebruikte brandstof. De bijdrage van houtrook aan de jaarlijkse uitstoot van fijnstof is aanzienlijk. Het beste zou zijn om verbrandingsprocessen zoveel mogelijk te voorkomen.”

Maar ben ik echt dagen ziek van, ondanks mijn medicijnen. Benauwd en doodmoe, niet vooruit te branden

Pauline Nijenhuis, Voorzitter van de Stichting Houtrookvrij

Voor mensen die ziek worden van houtrook kan beleid niet snel genoeg komen. Zoals voor de Zutphense Pauline Nijenhuis, voorzitter van de Stichting Houtrookvrij. ,,Elke dag begint bij mij met Teletekst en het weer checken. Als ik zie dat het windstil is, weet ik dat het een moeilijke dag gaat worden. Wanneer dan in de wijk mensen hun houtkachel aanzetten, ga ik liever niet naar buiten.” In haar woning zijn alle ventilatieroosters opgevuld met filters, ze hebben in elke kamer luchtreinigers staan en als het echt te erg wordt, plakt ze zelfs alle kieren af met tape. Buiten staan twee fijnstofmeters die via een app precies aangeven, op elk uur van de dag, hoe hoog de fijnstof is. Zodat ze weet wanneer ze een boodschap kan doen. Ventileren doet ze ’s winters om tien voor zeven, omdat ze weet dat een nabije stoker om zeven uur zijn houtkachel aan doet. Als ze gaan fietsen, weten ze welke houtrookvrije route ze moeten nemen. Soms is het zo erg dat ze drie dagen plat moet, zoals van de zomer, met de vuurkorven die overal aan gingen. ,,Daar ben ik echt dagen ziek van, ondanks mijn medicijnen. Benauwd en doodmoe, niet vooruit te branden.”

Onbegrip

Even later lopen we door de wijk, waar de avond gevallen is. Voor de deur bij een huis zien we een stapel houtblokken. ,,Het is lastig om het bij de buurt aan te kaarten, dat heb ik in het verleden veel gedaan, maar stuit op onbegrip. Dan krijg ik te horen dat ik toch ook op vliegvakantie ga. En mensen zeggen dat het niet hun kachel is die vervuilt.” We ruiken en sniffen, maar de kachels zijn nog niet aan. Op de app hadden we al gezien dat de lucht schoon was. ,,Maar dat kan over een uur zo anders zijn, dat is het punt’’, zegt haar man Vincent.

Pauline en Vincent Nijnehuis

Pauline en Vincent Nijnehuis © FOTO HISSINK

Ik besluit alleen verder te gaan om wijkbewoners aan te spreken op hun houtkachels. Ik ruik nu onmiskenbaar houtrook, wat nu niet meer symbool staat voor gezelligheid, maar voor ongezonde CO2-uitstoot. ,,We hebben dit huis jaren geleden rond deze leemkachel gebouwd”, toont een bewoonster. ,,We stoken hem een keer in de twee dagen goed op en dan is ons hele huis twee dagen warm. Ik zou mijn huis nu niet meer rond een haard bouwen. Haarden zijn niet geschikt voor een Vinex-wijk als je zo vlak op elkaar woont. We hebben hem nu minder aan, omdat het toch niet goed voelt dat anderen er last van hebben.”

Gas is toch ook niet alles, want daar hebben ze in Groningen last van

Buurtbewoner

Een bewoner iets verderop heeft daar geen boodschap aan. De kachel heeft hij net aangestoken. ,,Ja, waarom niet? Moet ik dan gaan kijken of het windstil is?” Hij blikt even naar de lucht. ,,Hoe kan ik dat nou zien? Gas is toch ook niet alles, want daar hebben ze in Groningen last van.” Dat stoken ook voor de stoker ongezond is, daarover haalt hij zijn schouders op. Hij heeft van de vorige bewoner geleerd hoe je goed moet stoken, die heeft dat vijftien jaar op deze plek gedaan. ,,En hij leeft nog.”

Als ik naar huis ga, in de inmiddels mistige binnenstad van Zutphen, ruik ik de houtrook in mijn straat. Ik denk aan de woorden van Steven van der Lelie en het Longfonds, dat er beleid moet komen, te beginnen met een stookverbod bij windstil, mistig weer, omdat je anders je wijk onder een deken van vervuiling legt. Hoe moeilijk kan dat zijn? De houtrook walmt mijn slaapkamer in. Bah. Dicht met dat raam.

Houtkachel vervuilt meer dan zes trucks

Houtkachel vervuilt meer dan zes trucks

AMSTERDAM – Bezitters van houtkachels horen tot de categorie ergste luchtvervuilers. Wie tijdens het koude weer lekker z’n kacheltje opstookt, produceert namelijk zes keer meer luchtvervuiling dan een vrachtwagen.

Vooral oudere open haarden vervuilen volgens een Engelse milieu-expert enorm

Vooral oudere open haarden vervuilen volgens een Engelse milieu-expert enorm

Ⓒ HOLLANDSE HOOGTE

Volgens dr. Gary Fuller, een specialist op het gebied van luchtvervuiling zijn ook de laatste op de markt gekomen zogenaamde ’eco-vriendelijke’ open haarden nog steeds letterlijk ’smeerpijpen’ die meer uitstoten dan de modernste dieselauto.

In de Daily Mail zegt hij dat de rook een onzichtbare moordenaar is. Vorige eeuw tijdens de jaren ’50 sloeg iedereen alarm vanwege smogwolken door kolenkachels en industrie. Maar omdat de rook uit houtkachels nauwelijks zichtbaar is, klaagt er vrijwel niemand over.

Fuller deed met het King’s college onderzoek in Londen en constateerde in 2010 al dat tien procent van de fijnstof deeltjes in de lucht afkomstig was van kachels. Sindsdien is het aantal open haarden alleen nog maar toegenomen. De vervuiling is het ergst in het weekend.

De milieu-expert ging met zijn bevindingen naar de regering en naar Europa, maar zegt in de Mail dat politici alleen maar geïnteresseerd zijn in het aanpakken van automobilisten.

Er zijn volgens hem wel milieuvriendelijkere houtkachels. Maar die produceren volgens hem nog steeds twintig procent van de vervuiling.

Volgens Fuller schermen de fabrikanten van houtkachels met onrealistische vervuilingscijfers. Zij meten onder ideale omstandigheden met kurkdroog hout in een laboratorium. Terwijl als je thuis meet bij mensen de vervuiling door bijvoorbeeld natter hout, veel hoger zijn. Daar kan een factor 16 verschil in zitten.

Onderzoek onder Chinese kinderen suggereert dat vieze lucht de kans op het autisme spectrum syndroom (ASS) vergroot.

Onderzoek onder Chinese kinderen suggereert dat vieze lucht de kans op het autisme spectrum syndroom (ASS) vergroot.

Dat blijkt uit een nieuwe studie gepubliceerd in Environment International. Zo vonden de onderzoekers dat blootstelling aan vervuilde lucht het risico bij kinderen op het ontwikkelen van ASS tot wel 78 procent verhoogt. “De oorzaken van autisme zijn complex en nog niet volledig begrepen, maar milieufactoren worden steeds meer erkend naast genetische, en andere factoren,” zegt onderzoeker Yuming Guo.

Onderzoek
Het onderzoek werd uitgevoerd met kinderen tot drie jaar oud afkomstig uit Shanghai. Over een periode van negen jaar werden er 124 kinderen met autisme, en 1240 zonder autisme onderzocht. “De ontwikkelende hersenen van jonge kinderen zijn gevoeliger voor de blootstelling aan schadelijke stoffen uit het milieu,” zegt Guo. “Verschillende onderzoeken suggereren dat dit de hersenfunctie en het immuunsysteem zou kunnen beïnvloeden. Deze effecten zouden de sterke link tussen blootstelling aan luchtverontreinigende stoffen en ASS kunnen verklaren, maar verder onderzoek is nodig om dit in breder verband te onderzoeken.”

Deeltjes
In de studie werden de gezondheidseffecten van drie verschillende soorten deeltjes onderzocht; PM1, PM2.5 en PM10. Dit zijn fijne deeltjes die in de lucht terechtkomen door emissies van fabrieken en voertuigen, maar ook door bijvoorbeeld de bouw en stof op de weg. Hoe kleiner de deeltjes in de lucht, hoe beter ze in staat zijn om onze longen binnen te dringen en in de bloedbaan terecht te komen. Dit kan vervolgens een reeks aan ernstige gezondheidsproblemen veroorzaken.

Gezondheidsproblemen
Dat het inademen van vervuilde lucht leidt tot verschillende gezondheidsproblemen is op zichzelf niets nieuws. Zo blijkt dat luchtvervuiling naar schatting van het WHO wereldwijd zo’n 4,2 miljoen doden per jaar telt. Zelfs in Australië, waar de concentraties doorgaans wat lager zijn, veroorzaakt vieze lucht door verbranding van fossiele brandstoffen en industriële processen ongeveer 3000 vroegtijdige sterfgevallen per jaar. Uit eerdere studies blijkt daarnaast dat zelfs de blootstelling aan kleine hoeveelheden fijne deeltjes al in verband worden gebracht met vroeggeboorten, leerachterstanden en hartaandoeningen.

PM1 is de kleinste in deeltjesgrootte. Echter zijn er nog maar weinig onderzoeken gedaan naar PM1 en hebben instanties ook nog geen veiligheidsnormen over dit deeltje opgesteld. “Ondanks het feit dat kleinere deeltjes schadelijker zijn, is er geen wereldwijde norm of beleid voor PM1-luchtvervuiling,” zegt Guo. Ondertussen wordt de wereldwijde luchtvervuiling steeds erger en is elk niveau van blootstelling al funest. De onderzoeker pleit dan ook voor meer studies naar de gevolgen van PM1 voor de gezondheid, zodat beleidsmakers de touwtjes in handen hebben om luchtvervuiling in de toekomst beter aan te pakken.

Bronmateriaal:

Air pollution linked to autism: study” – Monash University
Afbeelding bovenaan dit artikel: Foto-Rabe / Pixabay

Het klimaatgekkenhuis in Elsevier: Houtstook is bewezen het allersmerigste voor gezondheid, milieu en klimaat

Welkom in  het klimaatgekkenhuis is een van koppen boven een alinea in het klimaatartikel: Als het om het klimaat gaat, mag geld geen rol spelen. De bedragen gaan van links naar rechts en weer terug. In maart 2017 volgens klimaatlobbyïst Ed Nijpels 50 miljard extra. 7 maanden later minister Wiebes 1,5 tot 3% van de economie per jaar. Dat is pakweg 5 tot 10 miljard. Vermenigvuldig dat met 32 jaar tot 2050 en je komt op 150 tot 300 miljard Euro. Dat is weer heel andere koek.

Onterechte subsidies op biomassa en stoken thuis. Het geld gaat zo de oven in.

Hier komt het gasverbod bij dat vermoedelijk ook de 100 miljard wel zal overschrijden. Een onderdeel van al dit geld zijn de onterechte subsidies die gegeven worden op Biomassa en het stoken in pelletkachels en pelletketels.

De kosten werden recentelijk wat afgezwakt. Maar rekenen kunnen ze niet in de Tweede Kamer. Jesse Klaver, de bedweter van GroenLinks, maakte een rekenfoutje van 126 miljard, toen hij Baudet de maat wilde nemen. Het gaat om veel geld, heel veel geld. En wie gaat dat betalen?

Dat Elsevier afsluit met het klimaatgekkenhuis doet mij deugd. Duidelijke taal, geen politiek gedoe, maar gewoon man en paard noemen:

Welkom in het klimaatgekkenhuis

Ook een bewezen misser is het subsidiëren van elektrische auto’s. Wiebes zei twee jaar geleden dat de 6 miljard die er toen in waren gestoken, weggegooid geld waren gebleken, maar gaat er rustig mee door. Je kunt een Tesla van 120.000 euro kopen, waaraan de Nederlandse staat 70.000 euro meebetaalt.
Kolencentrales en particulieren kunnen voor een kapitaal aan subsidie krijgen voor het stoken of ‘bijstoken’ van hout, terwijl houtstook bewezen het allersmerigste is voor gezondheid, milieu en klimaat. Welkom in het klimaatgekkenhuis.

Lees hieronder het volledige artikel uit Elsevier:

Elsevier 3-11-2018 Als het om het klimaat gaat, mag geld geen rol spelen

Uitstoot houtkachels schadelijker dan dieselauto’s

Uitstoot houtkachels schadelijker dan dieselauto’s – update

houtrook houtkachel

De rook van houtkachels is een groeiend probleem. Steeds meer mensen hebben een houtkachel en daarmee neemt ook de overlast toe. De rook is niet alleen hinderlijk, maar vooral ook schadelijk voor de gezondheid. Schadelijker dan de dieselauto’s die we met zijn allen zo vies vinden. Dat stelt de Werkgroep Houtstook-vrij in een brief aan minister Henk Kamp.

[update] De werkgroep belicht de risico’s van houtrook. Maar er is een groot verschil in emissies tussen verschillende bronnen: open houtvuur zoals in open haarden, vuurkorven en barbecues geeft veel hogere uitstoot van fijnstof en toxines dan pelletkachels waarin een gereguleerde verbranding van hoogwaardiger biomassa plaatsvindt.

Milieu Centraal schrijft daarover: Pelletkachels en biomassaketels zijn de schoonste kachels op hout, maar stoten meer fijnstof uit dan verwarming op gas of stroom. Een toename van het aantal pelletkachels en biomassaketels zorgt dus voor extra luchtvervuiling. Uitzondering: als jouw pelletkachel een gewone houtkachel, allesbrander of open haard vervangt, daalt de hoeveelheid fijnstof juist flink. Tenzij je met je pelletkachel veel vaker gaat stoken dan je eerder met je houtkachel of open haard deed. Het gebruik van open haarden en gewone houtkachels is door de uitstoot van fijnstof om gezondheidsredenen niet wenselijk.

Ook vroegen we ECN om een reactie. Zij geeft aan dat vervanging van bestaande houtkachels door pelletkachels een verbetering van de luchtkwaliteit kan betekenen, het zogenaamde uitfaseren. Daarbij moet wel worden uitgegaan van evenveel stoken.

Emissies van open haarden en oude houtkachels liggen gemiddeld tussen 6 tot 40 g fijnstof per kg brandstof.  Bij nieuwere houtkachels is dat tussen 4 en 10 g/kg. Pelletkachels stoten gemiddeld 1 tot 2 g/kg uit, soms nog lager.

Een pelletkachel (van de huidige generatie) is vervuilender dan gasverwarming of een elektrische verwarming, maar een centrale verwarming per wijk of stadsdeel zoals nu gebeurt met restwarmte uit de industrie en vuilverbranding kan wel een optie zijn, aldus ECN.

 

We citeren verder uit de brief van werkgroep Houtstook-vrij:

 

Houtstook is een groot en nog steeds snel groeiend probleem

Meer dan een kwart van de Nederlandse huishoudens heeft een open haard of houtkachel, meer dan 30 % van de Nederlanders heeft last van houtrook van de buren en in 272 gemeenten kwamen de afgelopen twee jaar ruim 3000 meldingen binnen van houtrookoverlast, het topje van de ijsberg. De fijnstofemissie door houtstook is de fijnstofemissie van het verkeer al voorbij. Ter vergelijking: 2 uur de open haard of vier uur de houtkachel laten branden, zorgt voor evenveel fijnstof als een auto die van Brussel naar Wenen rijdt (ca. 1100 km).

 

Houtstook is zéér slecht voor de gezondheid

Volgens nieuw onderzoek is fijnstof die vrijkomt bij verbranding van hout, schadelijker dan fijnstof die vrijkomt bij diesel. En houtrook is twaalf maal schadelijker dan sigarettenrook (bij eenzelfde rookdichtheid). Naast fijnstof en het nog gevaarlijker ultrafijnstof komen bij houtstook nog allerlei andere gifstoffen vrij zoals PAK’s, VOS, dioxine, koolmonoxide en acroleïne. Al deze stoffen leveren een scala aan gezondheidsklachten op en zorgen voor een kortere levensverwachting.

 

Houtstook is niet duurzaam en brengt het klimaat grote schade toe

Bij de verbranding van hout ligt de uitstoot van CO2 per GJ bijna twee keer hoger dan de CO2-uitstoot die bij de verbranding van Gronings aardgas vrijkomt. Bomen hebben zoveel veel meer tijd nodig om te groeien, dan dat het duurt om ze op te stoken. De opname van koolstof uit CO2 gaat heel langzaam, terwijl bij houtstook een aanzienlijke hoeveelheid koolstof direct in de lucht komt als CO2. Roetdeeltjes komen zelfs op de Noordpool terecht en zorgen daar voor extra absorptie van zonlicht.

Het is dan ook niet houdbaar om subsidie te blijven geven op pelletkachels en biomassaketels

Laat staan dat ook houtkachels opgenomen zouden worden in de ISDE-subsidie, zoals medewerkers van uw ministerie aan het voorbereiden zijn met het ministerie van Infrastructuur en Milieu en de kachel-branche in het kader van de Green Deal. In 2017 is al voor ruim 11.000 pelletkachels en bijna 2000 biomassaketels subsidie verleend. Zeker in woongebieden bestaan vele ‘hotspots’ met hoge concentraties schadelijke stoffen.

Overwegende dat de Staat een onderzoekplicht , een waarschuwingsplicht en een zorgplicht heeft, dat houtstook zeer schadelijk is voor de volksgezondheid en niet duurzaam is, vragen wij u om uw beleid aan te (laten) passen door:

  • Biomassa(bij)stook uit het Energieakkoord en de Green Deal te halen als duurzame alternatieven voor energieomzetting of ruimteverwarming;
  • Hieruit volgend het per direct afschaffen van de ISDE-subsidie op pelletkachels en biomassaketels en de SDE+-subsidie op biomassa(bij)stook;
  • De Green Deal, ‘Een volledig duurzame energievoorziening in 2050’ , niet te laten misbruiken door de kachelbranche om naast pelletkachels ook – vernieuwde – houtkachels te promoten en/of te subsidiëren (zie onder maatregel 2 uit de bijlage);
  • Het uitdragen van de gevaren van biomassa-stook en het nemen van maatregelen ter bevordering van hergebruik van biomassa teneinde verbranding van biomassa te stoppen;
  • Deze uitgangspunten mee te nemen in bestaande en nog te sluiten (handels)verdragen.

Bovengenoemde maatregelen en de overige in de bijlage genoemde maatregelen dragen substantieel bij aan verbetering van de luchtkwaliteit en hebben daardoor een positief effect op de volksgezondheid, het milieu en het klimaat.