Wijzelf zijn de vijand, en dat is vervelend

destandaard-logo-transp10/12/2013 |      DSmedewerkers_Guy_Tegenbos
De Nederlanders en de Denen wisten het al, omdat ze het eerder onderzochten. Maar nu heeft ook Vlaanderen het ontdekt. De houtkachels en open haarden zijn helemaal fout.

Ze produceren veel fijn stof. Heel veel. Zelfs twee keer meer dan het verkeer.

Dat leert een studie van de Vlaamse Milieumaatschappij. De milieubeweging reageert verrast. Hout groeit altijd opnieuw en is dus een goede want ‘hernieuwbare’ energiebron, luidde het lang. Dat klopt, maar dit betekent voortaan niet meer dat elke vorm van houtverbranding een groen etiket verdient.

Die nieuwe vaststelling is absoluut geen reden om de milieudruk op het verkeer te lossen, maar is wel een reden om de houtverbranding aan te pakken. Het verbaast trouwens dat dit zo lang is uitgebleven.

Houtverbranding veroorzaakt vaak intense geurhinder die hele wijken doet stinken en ze, zeker bij ongunstige weersomstandigheden in ongezonde rook hult.

Een slecht gebruikte houtkachel kan bovendien evenveel dioxine in de lucht blazen als een goed afgestelde verbrandingsoven.

Waarom onze houtkachels toch met rust werden gelaten? Omdat het veel makkelijker is op te treden als de schuld ligt bij ‘men’, of bij iets abstracts zoals ‘het verkeer’ of ‘de industrie’ en niet bij concrete burgers die kiezers zijn en boos kunnen worden. Dan zijn wijzelf immers zelf de vijand, en dat is vervelend.

Het is geen makkie voor politici om normen op te leggen aan de industrie, want die stuurt een legertje lobbyisten op hen af. Maar die afweren is nog altijd makkelijker dan de burgers van om de hoek een gedragswijziging opdringen. Zeker als die burgers met velen zijn. Eén op de vier Vlamingen heeft een houtkachel of open haard.

De Vlaamse minister van Milieu, Joke Schauvliege, kan nog even het andere spoor bewandelen. De efficiëntste manier om op te treden tegen het fijn stof van deze kachels is: productnormen opleggen, de verkoop verbieden van de schadelijkste kachels, zegt ze. Dat klopt. Ten dele. Maar het duurt nog een generatie eer alle oude modellen verdwenen zijn.

Vroeg of laat zijn pijnlijker maatregelen onvermijdelijk. De minister bereidt die al voor: op de smogdagen waarop het verboden is sneller dan 90 te rijden op de autosnelwegen, zou ook het gebruik van houtkachels verboden worden. En nog verdergaande beperkingen zullen nodig zijn.

Zoals het ook nooit zal volstaan de auto’s almaar minder vervuilend te maken. Het effect daarvan wordt tenietgedaan doordat we almaar meer kilometers rijden. Ooit zal dat ook aan banden worden gelegd.