Houtrook het nieuwe asbest?

Houtrook het nieuwe asbest?

Donderdag 16 november wordt er bij de ingekomen stukken van de gemeenteraad van Eemsmond een email behandeld over de gevaren van hout stoken/houtrook. De HIK zet een en ander op een rijtje.

 

Overlast

Een houtkachel. Vuurtje stoken. De open haard. De barbecue. Het lijkt allemaal zo gezellig. Maar is dat het ook? En wat betekent het voor de buren, voor de hele leefomgeving?

Houtrook stinkt en vormt daarmee een bron van overlast. Volgens het  CBS zijn open haarden en houtkachels de belangrijkste oorzaak van geuroverlast in de leefomgeving; in 2011 ondervond 10% van de Nederlanders hiervan hinder. Geurhinder kan leiden tot fysieke gezondheidsklachten zoals hoofdpijn, misselijkheid, slaapklachten, vermoeidheid en luchtwegklachten (stress gerelateerde somatische gezondheidsklachten).

 

Giftig

Maar behalve dat het stinkt, is houtrook ook nog eens behoorlijk giftig.  Het bevat vele tientallen chemische  bestanddelen. We noemen er een paar: dioxines, lood, cadmium, arsenicum, methaan, fenolen, benzeen, aldehyden en formaldehyde en kankerverwekkende PAK’s. Deze komen samen met het ultra fijne stof de leefomgeving in.

Ook moderne houtkachels, die zijn ontworpen om de uitstoot van schadelijke stoffen te beperken, blijken in de praktijk nog aanzienlijke hoeveelheden fijnstof en andere schadelijke stoffen uit te stoten. Dit neemt een factor 10 tot 300 toe als de kachel ook nog eens verkeerd gebruikt wordt. Zelfs de meest geavanceerde pellet kachels hebben nog een uitstoot van 25-50 mg fijnstof per m3 rookgas.

De grootte van de fijnstof deeltjes, Particulate Matter of PM genoemd, wordt uitgedrukt in getallen: PM10 betekent stof met een doorsnee van 10 micrometer. Dat ademen we niet al te diep in. Anders is het met fijnstof, PM2.5 genoemd. Dat is 0,1 tot en met 2,5 micrometer in doorsnee. Dan is er nog ultra fijnstof: 50 tot 100 nanometer doorsnee. Dat ademen we zeer diep in.

Die laatste roetdeeltjes kunnen een ware ravage aanrichten in het menselijk lichaam. Houtrook bestaat voor 80% tot 90% uit fijn stof, aangeduid in rapporten als PM2.5. Die stofdeeltjes dringen diep in de longen door. Door de longblaasjes komen ze in de bloedbaan. De teerachtige stof, de PAK’s, polycyclische organische koolwaterstoffen, gaan mee de bloedbaan in. Van PAK’s is bekend dat deze kankerverwekkend kunnen zijn.

Ook hart- en vaatziekten worden door ultrafijn stof veroorzaakt of verergerd. En wel direct nadat men het heeft ingeademd, zonder dat de patiënten de oorzaak van de verergering meteen doorhebben.

Astma- en COPD patiënten weten veel sneller dan gezonde mensen wat de nare gevolgen zijn van houtrook, dat wil zeggen van de inademing van de roetdeeltjes of zwart stof. Hun ademhalingsorganen zijn veel minder in staat de deeltjes te filteren. Ze krijgen zo de volle mep in hun longen.

In houtrook zitten veel meer giftige stoffen dan in sigarettenrook. Amerikaans onderzoek heeft uitgewezen dat houtrook met dezelfde dichtheid als sigarettenrook, 12 keer schadelijker is. De roetdeeltjes veroorzaken ook bij gezonde mensen ontstekingen op plaatsen waar deze zich nestelen. Bij inademing: in de longen, maar via de neus kunnen ze rechtstreeks in de hersenen terechtkomen. Daar veroorzaken ze ontstekingen. Later kan dat het ontstaan van Alzheimer bevorderen. Bij kinderen kan het de ontwikkeling van hun IQ nadelig beïnvloeden. Maar bij hartpatiënten richt het de meeste schade aan. Onder hen vallen de meeste sterfgevallen gerelateerd aan het voorkomen van fijn stof.
Het probleem van houtrook speelt zich vooral af in de particuliere sector. Bij bijvoorbeeld elektriciteitscentrales die op houtsnippers draaien, speelt het probleem ook, maar minder. In de eerste plaats omdat de omstandigheden waaronder het hout verbrand wordt, zo optimaal mogelijk wordt geregeld. Daarnaast zijn deze centrales voorzien van (dure) filters om de rookgassen te reinigen. Voor deze grote verbrandingsinstallaties is strenge regelgeving van kracht.

 

Milieu.

Houtstoken zou een vermindering van de uitstoot van CO2 met zich mee brengen. Dan moet er wel op grote schaal heraanplant van bomen plaats vinden. Immers, het totale aantal bomen mag niet teruglopen om CO2 neutraal te kunnen zijn. Vooralsnog vindt wereldwijd een veel grotere ontbossing plaats dan dat er sprake is van heraanplant. En het duurt zo’n 30 jaar voordat een aangeplante boom weer groot is. Bij de CO2 neutraal gedachte moet ook meegenomen worden het drogen van het hout, het  vermalen en persen van pellets en het transport. Dat is vaak over grote afstand, met de daarbij horende uitstoot aan CO2 en andere stoffen.  Wist u dat de 16 grootste zeeschepen jaarlijks net zoveel zwavel uitstoten als het gehele autoverkeer van de wereld bij elkaar? Daarnaast komt er bij hout stook methaan vrij.  Methaan heeft op de opwarming van de aarde een veel groter effect dan CO2, zo’n 25 keer zoveel. En de zwarte roetdeeltjes komen hoog in de atmosfeer terecht om uiteindelijk neer te slaan op de ijskappen op de polen. Daar zorgt het voor versnelde opwarming en dus het smelten van het ijs, wat weer een versnelling van de opwarming van de aarde teweeg brengt.

 

Commentaar De HIK

We concluderen dat hout stoken erg schadelijk is voor de mens en milieu.  Een hout- of pellet kachel is zeker geen alternatief voor verwarming met aardgas. Sterker nog, De HIK pleit voor een algeheel verbod op het stoken van hout door particulieren en bedrijven. Hout stoken in energiecentrales is welleswaar iets minder ongunstig qua uitstoot, maar vraagt zoveel hout, dat daar is geen aanplant in de regio tegen mogelijk is.

Lokale overheden kunnen hier een belangrijke rol in spelen, bijvoorbeeld door lokale regelgeving.

Reacties zijn uitgeschakeld.