De gevaren voor de gezondheid van houtkachels (USA)

Met deze studie van de Amerikaanse milieuorganisatie (BRON) EHHI is met name de relatie onderzocht die er bestaat tussen door buitenshuis gesitueerde houtkachels veroorzaakt fijn stof op het binnenklimaat van naburige woningen. Zelfs bij een royale afstand tussen vervuilende bron en woning blijkt de impact nog zeer groot te zijn. Het onderzoek heeft zich vooral gericht op de fijn stof deeltjes PM 2,5 en 0,5 omdat die het meest representatief zijn voor de uitstoot van fijn stof van houtkachels.

Voor de duidelijkheid, het gaat hier om niet gecertificeerde houtkachels die in Amerika met behulp van een eenvoudige constructie gebruikt worden voor verwarming van water, dat met behulp van een pijpleiding naar de woning wordt gebracht.
Er wordt op een relatief lage temperatuur gestookt hetgeen een hoge fijn stof emissie met zich meebrengt.
Niettemin wordt met dit onderzoek duidelijk gemaakt dat het verblijf binnenshuis, ook al zijn ramen en deuren gesloten en is de woning goed geïsoleerd, geen bescherming biedt tegen fijn stof van buiten.
Er is 3 etmalen gemeten in enkele woningen op afstanden van ca 30 en 60 meter van de vervuilende puntbron.
Ter controle hebben er eveneens metingen in op groter afstand gelegen woningen plaatsgevonden.

Belangrijke achtergrondinformatie over houtrook:

  • Het is niet mogelijk om u te beschermen tegen de uitstoot van fijn stof van elders geplaatste houtkachels, ook al hebt u ramen en deuren goed gesloten en beschikt u over een goed geïsoleerde woning.
  • Houtrook bevat net als sigarettenrook gevaarlijke bestanddelen. Ze vormen een reëel risico voor de gezondheid van hen die in de nabijheid van houtkachels wonen.
  • Houtrook bestaat uit een complex mengsel van chemische stoffen en deeltjes. Het bevat koolmonoxide en andere organische gassen, fijnstof, chemicaliën en enkele   anorganische gassen.  Enkele van deze bestanddelen zijn giftig (aldehyden en fenolen) en van andere is bekend dat ze kankerverwekkend zijn, zoals benzopyreen en creosolen.
  • Houtrook bevat koolomonoxide, dat al in geringe hoeveelheden tot ernstige gezondheids problemen kan leiden bij mensen met hartklachten en vasculaire aandoeningen.
  • Fijn stof in houtrook, voorzover kleiner dan 10 micrometer, dringt tot diep in de longen door, waar het zowel structurele als chemische veranderingen kan teweeg brengen. Giftige en kankerverwekkende stoffen komen via de zogenaamde alveoli via de longen in de bloedbaan terecht.alveoli
  • Kortdurende blootstelling aan zeer hoge niveaus fijn stof van houtrook en ook uit andere bronnen, zelfs voor de duur van slechts twee uur, veroorzaken aanzienlijke negatieve gezondheidseffecten.
  • Houtrook belemmert de normale longontwikkeling van baby’s en kinderen. De bestanddelen van rook vergroten bij hen het risico op luchtweginfecties, zoals bronchitis en longontsteking. Blootstelling aan houtrook tast het immuunsysteem aan en leidt tot beschadiging van de laag beschermende longcellen die zorg dragen voor het zuiveren van de luchtwegen.
  • Houtrook veroorzaakt hoesten, hoofdpijn en oog- en keelirritatie ook bij overigens gezonde mensen. Voor kwetsbaren, zoals zij die lijden aan astma, copd en hart- en vaatklachten is houtrook in het bijzonder schadelijk. Zelfs kortdurende blootstelling kan voor hen gevaarlijk zijn.hwkb17_090
  • Kinderen en ouderen zijn het meest gevoelig voor houtrook. Hoewel, geen enkele leeftijdsgroep kan worden uitgezonderd als het gaat om het krijgen van problemen als gevolg van inademing van houtrook. Ook voor hen kan astma en copd het gevolg zijn. De nadelige gezondheidseffecten stapelen zich op.
  • Bij windstilte verdubbelt het nadelige gezondheidseffect voor blootstelling aan houtrook. Onder dergelijke omstandigheden benaderen binnenshuis de ingeademde fijn stof deeltjes de gevaarlijke niveaus zoals die door de OSHA in voorschriften voor grootschalige werkplekken zijn aangegeven. De door het EHHI in de gegeven onderzoek omstandigheden binnenshuis gemeten niveaus bleken die zelfs elke dag te overtreffen.
  • Het fijn stof en de gassen in houtrook zijn zo klein dat ze niet buiten de woning kunnen worden gehouden. Het fijn stof dringt zelfs door tot in de best geïsoleerde huizen. Dit gegeven komt op zijn beurt overeen met de waarneming van betrokken onderzoekers, dat kinderen als gevolg van houtrook midden in de nacht met ademhalingsproblemen wakker kunnen  worden.
  • In 2009 heeft de staat Massachusetts een onderzoek laten uitvoeren naar de milieueffecten van het verbranden van hout voor het opwekken van elektriciteit. Dit onderzoek, geleid door het Manomet Center for Conservation Sciences, is nu gepubliceerd. Daaruit blijkt dat, per eenheid gerekend, de verbranding van hout meer voor het klimaat schadelijke gassen veroorzaakt dan die van steenkool.

Samenvatting van de bevindingen.

De verschillende Amerikaanse staten hebben getracht de schadelijke effecten van buitenshuis geplaatste houtkachels te beperken door het vaststellen van voorschriften.
Zo moet in sommige staten de afstand van kachel tot naburige woningen 30 meter zijn, in andere staten 60 meter.
Dit onderzoek toont aan dat er met geen van deze voorschriften bescherming is voor naburige percelen of voor hen die daarop in hun woningen leven.

EHHI heeft fijn stof deeltjes PM 2,5 en 0,5 gemeten omdat de EPA die heeft aangemerkt als zijnde het meest schadelijk voor de gezondheid.
Beide typen deeltjes zijn continu gemeten in ieder van de nabij de puntbron gelegen huizen en wel gedurende een periode van drie dagen.
Er zijn uurgemiddelden verzameld, maar er zijn ook meetresultaten van minuut tot minuut vastgelegd.

Twee van de meest gevaarlijke bestanddelen van houtrook, fijn stof PM 2,5 en 0,5, waren beduidend hoger in woningen in de directe nabijheid van elders buitenshuis staande houtkachels.
In alle woningen waren voortdurend in iedere 24 uurs periode hoge fijn stof niveaus aanwezig.

In huizen in de onmiddellijke nabijheid (30 tot 60 meter) varieerde de gemeten piekwaarde van zes tot veertien maal de niveaus zoals die gemeten werden in woningen gelegen op groter afstand, de zogenaamde controlegroep.

In gewicht vertaald en afgemeten aan de EPA 24 uurs norm van 35 ug/m3 varieerden de meetwaarden in de naburige woningen van 140 tot 315 ug/m3.

Iedere naburige woning had gedurende vele uren een beduidend hoger fijn stof niveau dan in de EPA norm is voorgeschreven.

In alle naburige woningen waren de fijn stof niveaus royaal boven de door EPA gestelde norm voor luchtkwaliteit in de omgeving. Niveaus PM 2,5 boven die van de EPA norm worden geassocieerd met astma en copd aanvallen en ziekenhuisopnamen en verder met een toenemend risico op cardiovasculaire problemen.

In een naburige woning op 30 meter van een elders buitenshuis geplaatste houtkachel werd veertien maal zoveel fijn stof PM 2,5 gemeten als de in op grotere afstand gelegen controle groep woningen en negen maal zoveel als de EPA PM 2,5 norm (= 315 ug/m3).

In een op 36 meter afstand van een elders buitenshuis geplaatste houtkachel gelegen huis werd een achtvoudig niveau gemeten ten opzichte van de controle groep woningen en zes maal zoveel als de EPA PM 2,5 norm (=210 ug/m3).

In een huis op 72 meter afstand van een elders buitenshuis geplaatste houtkachel werd een twaalfvoudig niveau gemeten ten opzichte van de controle groep woningen en achtmaal zoveel als de EPA PM 2,5 norm (=280 ug/m3).

In een huis op 255 meter afstand van een elders buitenshuis geplaatste houtkachel werd een zesvoudig niveau PM 2,5 gemeten ten opzichte van de controle groep woningen en viermaal zoveel als de EPA PM 2,5 norm (= 140 ug/m3).

Het onderzoek laat zien dat een voorgeschreven afstand van 60 meter tussen puntbron en woning geen bescherming met zich meebrengt tegen het binnentreden van fijn stof door hout stoken.

Zelfs het op 255 meter afstand gelegen huis had een zesvoudig niveau fijn stof PM 2,5 ten opzichte van de controle groep en een viermaal hoger niveau dan de EPA PM 2,5 norm (= 140 ug/m3).
Dit toont aan dat een voorgeschreven afstand tussen puntbron en naburige woning van 60 meter geen enkele bescherming biedt voor gezondheid en milieu.

Het onderzoek van EHHI laat zien dat emissies van buitenshuis geplaatste houtkachels op ieder uur van de dag in naburige woningen binnendringen.
Het duurt urenlang voordat de deeltjes weer uit huis zijn verdwenen.

Het onderzoek toont ook aan dat het PM 0,5 niveau gedurende een 24 uurs periode hoog is, alleen is het zo dat daarvoor geen normen zijn gesteld.

De verschillende voorschriften en normen zijn gebaseerd op gemiddelden per 24 uur.
Het onderzoek laat zien dat de pieken zeer hoog kunnen zijn en dat die nadelige gezondheidseffecten hebben.
De pieken in blootstelling moeten worden onderzocht en gereguleerd net zoals gedaan is met de gemiddelde blootstelling.

Het onderzoek bevestigt dat goed gesloten ramen en deuren het fijn stof van hout stoken niet buiten kunnen houden.